23 جولای 2025- مطالعه ای مروری که در ژوئن ۲۰۲۵ در نشریه BMC Medicine منتشر شد، نشان داد که قطع داروهای ضد چاقی (AOMs)، به ویژه داروهای آگونیست گیرنده GLP-1، منجر به افزایش وزن قابل توجهی از هفته هشتم پس از قطع دارو می شود و این روند تا هفته بیستم ادامه دارد. با این حال، شرکت کنندگان حتی پس از یک سال از قطع دارو، بخشی از کاهش وزن اولیه خود را حفظ کرده اند، که نشان دهنده اثرات پایدار نسبی درمان است.
این فراتحلیل شامل ۱۱ کارآزمایی بالینی تصادفی با مجموع ۲۴۶۶ شرکت کننده بود. داروهای بررسی شده شامل آگونیستهای GLP-1، ترکیب GLP-1/GIP، اورلیستات، فنتِرمین-توپیرامات و نالترکسون-بوپروپیون بودند. نتایج نشان دادند که افزایش وزن از هفته هشتم آغاز شده و تا هفته ۲۰ ادامه یافته و سپس تثبیت شده است. میانگین افزایش وزن در هفتههای مختلف به ترتیب: ۱.۵ کیلوگرم (هفته ۸)، ۱.۷۶ (هفته ۱۲)، ۲.۵ (هفته ۲۰)، ۲.۳ (هفته ۲۶) و ۲.۴۷ کیلوگرم (هفته ۵۲) بود. با وجود این افزایش، شرکت کنندگان همچنان نسبت به وزن اولیه خود کاهش خالصی را نشان دادند، به این معنا که با وجود برگشت وزن با قطع دارو ، وزن افراد هنوز کمتر از وزن اولیه شان قبل از شروع درمان بود.
یافتههای کلیدی و عوامل مؤثر:
· روند شاخص توده بدنی (BMI) نیز مشابه با روند وزن دبود و در هفته های ۲۶ و ۵۲ به ترتیب ۰.۷۰ و ۰.۸۲ واحد افزایش یافت.
· تفاوت معنی داری بین افراد با وزن اولیه بالا یا پایین مشاهده نشد.
· افرادی که کاهش وزن بیشتری در طول درمان داشتند، پس از قطع دارو بیشتر وزن اضافه کردند، اما این تفاوت تا هفته ۱۲ از نظر آماری معنی دار نبود.
· ادامه مداخلات سبک زندگی (ورزش و رژیم غذایی) پس از قطع دارو نیز مانع از افزایش وزن نشد (افزایش ۱.۸۳ کیلوگرم)، که برخلاف مطالعات قبلی است و ممکن است به دلیل حجم نمونه محدود یا تفاوت در طراحی مطالعات باشد.
· نوع کنترل (دارونما یا داروی فعال)، مدت درمان، وضعیت سلامت، جنسیت و سن تأثیر معنی داری بر میزان افزایش وزن نداشتند.
· افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ و افراد بدون دیابت هر دو افزایش وزن مشابهی داشتند.
· داروهایGLP-1 نسبت به سایر داروها افزایش وزن بیشتری پس از قطع نشان دادند، اما تفاوت بین گروهها از نظر آماری معنی دار نبود.
نتیجه گیری و محدودیت ها:
این فراتحلیل نشان داد که قطع داروهای ضدچاقی اغلب منجر به افزایش وزن قابل توجهی از هفته هشتم می شود که تا شش ماه ادامه دارد. این الگو مشابه اثرات بازگشتی پس از جراحی چاقی یا کاهش وزن رفتاری است.
مکانیسم های رفتاری و زیستی مانند بازگشت اشتها، تغییرات هورمونی و عوامل روان شناختی ممکن است نقش داشته باشند، اما هنوز به خوبی شناخته نشده اند.
مداخلات سبک زندگی به تنهایی نتوانستند از افزایش وزن جلوگیری کنند، که با یافته های قبلی در تضاد است.
محدودیت های این مطالعه شامل تعداد کم مطالعات، تنوع در طراحی، و تمرکز محدود بر پیامدهای پس از درمان است. همچنین، تفاوت در نوع داروها و مدت درمان ممکن است بر نتایج تأثیر گذاشته باشد.
در مجموع، این مطالعه بر اهمیت برنامه ریزی بلند مدت برای مدیریت چاقی و نیاز به تحقیقات بیشتر برای درک بهتر روند افزایش وزن پس از قطع دارو تأکید دارد.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250723/What-happens-to-your-weight-after-quitting-GLP-1-anti-obesity-drugs.aspx